De gemeente Utrecht heeft het Uitvoeringsplan Wervengebied 2026–2030 vastgesteld. Hierin staat welke walmuren, kluismuren en kelders de komende jaren worden hersteld, hoe het beheer van het wervengebied wordt georganiseerd en hoe de gemeente, keldereigenaren en andere betrokkenen in het gebied samenwerken. Voor het eerst bevat het plan ook een doorkijk naar de lange termijn: de gefaseerde aanpak van het werk tot 2050.
Globaal wordt ieder jaar 100 meter muur en 35 kelders hersteld. Op de Oudegracht gaat het om de walmuren. Aan de Kromme Nieuwegracht, Drift en Plompetorengracht de kluismuren en samen met keldereigenaren ook de kelders erachter. Aan de Oudegracht en Nieuwegracht herstellen keldereigenaren en gemeente de werf- en kluiskelders.
- In 2026 start het herstel van de walmuren op rak 6 oost (bij de Stadhuisbrug). Verder hebben we rak 4 en 5 oost in voorbereiding. De werkzaamheden aan rak 5 oost staan gepland voor uitvoering in de winter van 2027/2028, en rak 4 oost in de winter van 2028/2029.
- Voor de periode 2026 – 2029 staan circa 165 kelders op de planning voor herstel. De voorbereiding van het herstel van deze kelders is gestart. We zijn in gesprek met keldereigenaren over de vraag of — en zo ja wanneer — zij hun kelders door de gemeente willen laten herstellen. In een aantal gevallen is nog aanvullend technisch onderzoek nodig, of vraagt de aanwezigheid van kabels en leidingen om extra overleg met nutsbedrijven. Zodra bekend is wanneer de uitvoering kan starten, nemen we het uitvoeringsjaar van deze kelders op in de Uitvoeringsplanning.
- Samen met de eigenaren in de Choorstraat is een project gestart om helderheid te krijgen over het eigendom van de straatkelders. Met de eigenaren is een plan van aanpak gemaakt waarbij door onafhankelijke experts onderzoek wordt gedaan naar bouwhistorie en eigendom. Op basis van deze onderzoeken wordt advies uitgebracht.
Raksgewijze uitvoering vanaf 2030
Tot nu toe is steeds verspreid door het wervengebied gewerkt. Vanaf 2030 wordt dat anders aangepakt: rak voor rak waarbij het werk aan muren, kelders, afwatering, kabels en leidingen zo veel mogelijk wordt gecombineerd. De gemeente, nutsbedrijven en het waterschap hebben daarom een stappenplan tot 2050 gemaakt voor het herstel en behoud van het wervengebied, de zogenaamde ‘lange termijnfasering’. Op basis hiervan wordt van 2030 tot 2050 het hele gebied rak voor rak aangepakt, waarbij grofweg van noord naar zuid door het gebied wordt bewogen. De volgorde van noord naar zuid is voor alle partijen een globale richtlijn. De gemeente en de nutsbedrijven betalen en organiseren hun eigen werkzaamheden, maar de planningen worden op elkaar afgestemd.
Vier jaar voor het begin in een rak, met iedereen gesproken over de uitvoering. Het rak wordt dan ook opgenomen in het Uitvoeringsprogramma. De eerste rakken die op deze manier worden aangepakt staan nu in de Uitvoeringsplanning. In 2026 start de voorbereiding van rak 1 west (tussen de Zandbrug en Jacobibrug), rak 2 west (tussen de Jacobibrug-Viebrug) en een deel van rak 26 (tussen Plompetorenbrug en Driftbrug).
Tot slot
Met het werk aan de werf blijft het unieke erfgoed in de binnenstad veilig en behouden voor de toekomst. Het herstel en beheer van het wervengebied blijft onvoorspelbaar: de bijna 900 jaar oude werven zullen ons blijven verrassen. Gezien de complexiteit, de omvang en de doorlooptijd kan het herstel soms anders verlopen dan vooraf bedacht. Dit kan grote gevolgen hebben voor degenen die op de planning rekenen. De organisatie is erop voorbereid om met onverwachte situaties om te gaan, én voortdurend in gesprek met de mensen die het raakt.
Meer weten?
> Lees hier het Uitvoeringsplan
> Kijk op de kaart waar we de komende 4 jaar werk voorbereiden of uitvoeren