Input vanuit steden voor debat herstructurering winkelgebieden

Afgelopen week is in de Tweede Kamer gesproken over de ‘Contouren aanpak herstructurering winkelgebieden in binnensteden en kernen’, de brief die staatssecretaris Mona Keijzer op 12 mei stuurde. Ter voorbereiding van deze bespreking hebben we vanuit Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Groningen, Eindhoven en Utrecht via een email input geleverd voor het debat vanuit de wethouders EZ, de centrummanagementorganisaties en de Destinatie Marketing Organisaties.

Lees hier het e-mailbericht:

Geachte woordvoerders Economische Zaken,

Morgen spreekt u in uw commissiedebat over Ondernemen en Bedrijfsfinanciering ook over de kamerbrief ‘Contouren aanpak herstructurering winkelgebieden in binnensteden’ van 12 mei jl.  Een belangrijke brief, omdat de aanpak van winkelgebieden in het hele land hard nodig is. We delen dan ook de analyse van EZK die ten grondslag ligt aan de brief: het winkelgedrag verandert, vooral de non-food heeft het zwaar door digitalisering, de transitie is versneld door Corona. Kortom: er is een heroverweging nodig van het functioneren van onze binnensteden. We delen niet de analyse over de binnensteden van de grote steden als “winnaars” en hebben twijfels bij de effectiviteit van de aanpak zoals voorgesteld in de Kamerbrief.

De problematiek in de binnensteden in de vorm van leegstand en faillissementen begint grote vormen aan te nemen. Enige tijd geleden leek deze problematiek vooral in de middelgrootte steden een rol te spelen. Om die reden heeft het Rijk haar financiële ondersteuning vooral gericht op die laatste groep van steden. Maar waar vóór corona vooral de middelgrote centrumgebieden het lastig hadden zijn het nu ook de grote steden die onder enorme druk zijn komen te staan. Dit wordt ook geconstateerd in het onderzoek van Retailland waar de kamerbrief naar verwijst: “De wijkcentra zijn de winnaars van Corona en de grote steden en ‘high traffic locaties’ zijn de grote verliezers”. En ook het PBL toonde al aan: “De grote steden krijgen de hardste klap”. Afgezien van het feit dat deze coronacrisis geen winnaars kent zien wij in onze binnensteden grote problemen die alleen maar in omvang toenemen. We zien gigantische omzetverliezen, leegstand die in sommige winkelstraten oploopt tot 40% en een grote afname van de toeristenstroom. We beseffen ons dat een ‘marktcorrectie’ op hoge vastgoedwaarde en grote toeristenstromen op sommige plekken in onze binnensteden best goed kan zijn. Echter, we vrezen het tempo en massaliteit waarmee dit nu op ons afkomt. Dat leidt nu al tot clustering van leegstand met verloedering en ondermijning op de loer op de korte en middellange termijn. Met als gevolg een neerwaartse spiraal voor onze binnensteden komend decennium en een domino-effect op de maatschappelijk en culturele instellingen die zich al in de gevarenzone bevinden door verminderde inkomsten. 

Gezonde binnensteden zijn niet enkel in het belang van de grote steden zelf maar in het belang van het gehele Nederlandse vestigingsklimaat. We nemen zelf verantwoordelijkheid met lokale partners in de transities waar we voor staan, maar hebben daar het Rijk bij nodig. Andersom hebben grote steden hebben een belangrijke rol binnen de regio’s waar ze zich in bevinden en op landelijk niveau, wat verder gaat dan de puur economische functies. Het is voor ons vestigingsklimaat van belang dat de aanpak alle binnensteden bereikt, niet enkel de binnensteden die betrokken zijn bij de retailagenda van vóór Corona. We pleiten voor een aanpak met alle steden, afspraken met landelijk opererende eigenaren op landelijk niveau en substantiëlere inzet van middelen voor alle binnensteden in herstelmaatregelen Corona. Hier zijn we ook over in gesprek met de ministeries. Vooruitlopend daarop vragen we nu voor de kamerbehandeling om de grote binnensteden niet uit te sluiten van de aanpak, maar juist te benutten als voortrekkers in het herstel en de vernieuwing van al onze binnensteden.

We hopen dat u hier aandacht voor kunt vragen in het debat.

Met vriendelijke groet,

Centrummanagementorganisaties van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Groningen

Marketingorganisaties Amsterdam & Partners, Rotterdam Partners, The Hague Marketing, Utrecht Marketing, Eindhoven365, Marketing Groningen

Wethouders Economische Zaken van gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Groningen

Namens deze,

Klaas Verschuure
Wethouder Economische Zaken Gemeente Utrecht